مراقبتهای پس از پروتز دندان یکی از مهمترین مراحل حفظ سلامت دهان و دندان و افزایش طول عمر دندان ها و پروتزها است. پروتزهای دندانی، چه ثابت و چه متحرک، در بهبود عملکرد جویدن و زیبایی لبخند شما نقش مهمی ایفا میکنند. شما می توانید با رعایت اصول بهداشتی و توصیههای دندانپزشک بهترین نتیجه را درمان به بهترین شکل بگیرید.
در ادامه، به بررسی نکات کلیدی و مهم درباره مراقبت از پروتزهای دندانی خواهیم پرداخت. همچنین کلینیک دندانپزشکی لبخند با پزشکان حاذق در خدمت شما است.

پروتز دندان چیست؟
هنگامی که دندان به علت پوسیدگی، آسیب و یا کشیدن دندان، از بین می رود، جای دندان خالی می ماند. برای پر کردن این فضای خالی شده در لثه می توان از پروتز دندان (Dental Prosthesis) استفاده نمود که انواع مختلفی دارد.
بر اساس ۴ مشخصه و ویژگی اصلی: شرایط فرد، نیاز دهان، فضای خالی و زیبایی دندان که دندانپزشک و متخصص تعیین می کند که آیا فرد نیاز به پروتز ثابت، متحرک یا نیمه متحرک، پروتز کامل که همان پروتز دندان مصنوعی می باشد، بریچ (پل دندان)، پروتز پارشیل و ایمپلنت دارد یا خیر.
شایان ذکر است که در مقایسه با بریچ و ایمپلنت دندان، پروتزهیچ نیازی به جراحی ندارد. علاوه بر آن، روکش های دندانی که پس از عصب کشی مورد استفاده قرار می گیرند نیز نوعی پروتز هستند.

انواع پروتز دندان
جایگزین متداول دندانهایی که به علت پوسیدگی شدید از بین رفته اند از سه نوع پروتز رایج استفاده می شود که شامل پروتزهای متحرک، پروتز ثابت، ایمپلنت دندان می باشد.
-
پروتز ثابت
پروتزهای ثابت دندان همان چیزی است که در بین عموم مردم با عنوان روکش دندان شایع است. پروتز ثابت خود بر دو نوع است:
- روکش تک واحدی دندان
معمولا دندان زمانی نیاز به روکش دارد که به سبب ساختار دندان ضعیف شده و نیاز به حفاظت و مراقبت با روکش دارد و یا گاهی به دلیل زیبایی از روکش استفاده می شود.
- بریج دندان
نوعی دیگر از انواع پروتز ثابت، نوع بریج های دندانی است. پروتز ثابت دندان رایج در عموم مردم همین نوع پروتز است. این نوع پروتزدندانی، مواقعی به کار می رود که فرد یک یا تعداد بیشتری از دندانهای خود را از دست داده و احتمالا یک دندان در جلو و یک دندان در عقب دندان در دهان از بین رفته وجود دارد.
بدین صورت با تراش دو دندان مجاور ناحیه خالی شده از دندان، یک پل (bridge ) بین دندانهای پایه گذاشته می شود تا ناحیه ای که از دندان خالی شده بود پر شود و دوباره توانایی جویدن وحفظ زیبایی ظاهری را به فرد باز گرداند.
-
پروتز متحرک دندان
گاهی به دلایل متعددی نمی توان از پروتزهای دندانی ثابت برای جایگزینی دندانهای از بین رفته استفاده کرد. در این موارد پروتز متحرک برای این افراد بی دندان یا با تعدادی دندان از دست رفته و دندانپزشکان متخصص می آید. پروتز متحرک همانطور که از نام آن مشخص است فرد می تواند به راحتی آن را داخل دهان گذاشته و یا آن را بردارد.

اهمیت مراقبت بعد از گذاشتن پروتز دندان
همانطور که می دانید انتخاب بهترین دندانپزشک زیبایی و مراقبتهای پس از پروتز دندان نقش بسیار مهمی در حفظ سلامت دهان و دندان ایفا میکنند. این پروتزها که برای بهبود عملکرد و زیبایی دهان طراحی و ساخته می شوند، به مراقبت و رعایت نکات بهداشتی احتیاج دارند. که عدم رعایت این نکات بسیار مهم می تواند منجر به بروز مشکلاتی مثل پوسیدگی و خرابی دندان، بوی نامناسب و بد دهان ، و یا التهابات لثه در فرد شود. در ادامه، به مهمترین نکات آن پرداختهایم.
-
پرهیز از فشار جویدن در ساعات اولیه
در 24 ساعت اول بعد از پس از چسباندن پروتز، بهتر است از جویدن غذاهای سفت و فشار بر ناحیه پروتز شده اجتناب کنید. این کار برای ثابت شدن پروتز بسیار مهم و کاربردی ست و از جابهجایی یا آسیب به چسب پروتز پیشگیری میکند. در این بازه زمانی روزهای اولی که پروتز انجام داده اید مصرف غذای نرم و کمی خنک تر از حد معمول بسیار مهم و ضروری است و توصیه میشود حتما این نکات را رعایت فرمایید.
-
رفع احساس بلندی یا ناراحتی در پروتز
پس از نصب پروتز دندان، ممکن است احساس بلندی یا ناراحتی در دهان داشته باشید. این مسئله میتواند برگرفته از عدم انجام درست پروتز دندان تان باشد. در چنین مواردی، سریعا به دندانپزشک موردنظر خود مراجعه کنید تا آن را برای شما اصلاح کند، زیرا این مسئله میتواند فشار اضافی زیادی بر دیگر دندانها ایجاد کند.
-
اهمیت بهداشت دهان و دندان
رعایت بهداشت دهان و دندان در مراقبتهای بعد از پروتز بسیار ضروری است. زدن مسواک حداقل دو بار در روز و استفاده مرتب و مداوم از نخ دندان، به ویژه نخهای مخصوص زیر بریج (سوپرفلاس)، از تجمع پلاک ها و به دنبال آن پوسیدگی دندان هایتان پیشگیری میکند. لازم به ذکر است تمیز نگه داشتن قسمت پروتز شده می بایست با دقت بیشتری صورت گیرد.
-
چکاپهای منظم دندانپزشکی
هنگامی که پروتز با چسب موقت انجام و چسبانده شده، می بایست به دندانپزشک مراجعه کنید تا اقدامات لازم برای تثبیت دائمی آن انجام شود. علاوه بر این، بازدید مرتب توسط دندانپزشک به شناسایی به موقع مشکلات احتمالی کمک میکند.و قطعا این اقدامات کمک زیادی به افزایش طول عمر پروتز شما میکنند.
-
مدیریت درد و التهاب
التهابات و تحمل درد جزو عکس العمل های نرمال و عادی بعد از چسباندن پروتزها هستند. مصرف آنتیبیوتیکهای تجویز شده توسط دندانپزشک و به کار بردن گاز استریل برای کنترل و کاهش خونریزی این مشکلات را به حداقل می رساند. شما میتوانید برای جلوگیری از متورم شدن بیشتر لثه ها از کمپرس سرد یا پانسمان درست استفاده کرد.
-
اجتناب از فعالیتهای سنگین و مصرف دخانیات
تا 24 ساعت پس از نصب پروتز، استراحت کامل بسیار ضروری است وهمچنین بهتر است از انجام فعالیتهای سخت و سنگین اجتناب کنید. استعمال دخانیات و مصرف کردن الکل هم جزء ممنوعیات این مدت است و می بایست به طور کامل قطع شود، زیرا موارد ذکرشده روند بهبودی و درمان را مختل می کنند و به لثه بسیار آسیب می رسانند و قطعا این آسیب ها جبران ناپذیر خواهند بود.

مراقبت های بعد از پروتز دندان ثابت
شامل رعایت عادات غذایی مناسب، حفظ بهداشت دقیق و مراجعه مرتب و مداوم به دندانپزشک، رمز موفقیت و تدوام این پروتزها است. با رعایت این موارد بسیار مهم، سلامت دندانهای خود را حفظ می کنید و از کارکرد درازمدت پروتز نیز لذت می شوید.
مراقبت های بعد از پروتز دندان متحرک
مراقبتهای پس از پروتز دندان متحرک به دلیل ویژگیهای خاص این نوع پروتز بسیار اهمیت دارد. پروتزهای متحرک که قابلیت خارج شدن از دهان را دارند، به بیماران کمک میکنند تا عملکرد دهان و زیبایی لبخند خود را بازگردانند. با این حال، استفاده صحیح و رعایت نکات مراقبتی، برای افزایش عمر این پروتزها و جلوگیری از عوارض جانبی ضروری است.
-
سازگاری با پروتز متحرک
در اولین روزهای به کارگیری پروتزهای متحرک، ممکن است هماهنگی بافتهای دهان مثل گونه، لثه زبان و عضلات صورت با این پروتزها یکم نیازمند گذر زمان و صبوری فرد است. اگر پروتز بخش زیادی از لثه را پوشانده باشد، این هماهنگی به مدت زیادی احتیاج دارد. برای تسهیل این عملکرد و اجتناب از فشار بیشتر روی بافت دهان، در روزهای اول پروتز مصرف غذاهایی که چسبناک نباشدو غذاهای نرم بسیار توصیه میشود.
-
تنظیمات دورهای پروتز
لازم به ذکر است پروتزهای متحرک آماده شده به مرور زمان به سبب تغییر و تحول ابعادی فک، مثل تحلیل و از بین رفتن بخش رویی لثه و استخوان لثه یا تورم آن، نیاز به ایجاد تغییراتی در پروتز باشد تا فرد دچار مشکلات دهانی نشود. این تنظیمات شامل آستر کردن و یا تطابق مجدد پروتز است که لزوما توسط دندانپزشک صورت می گیرد. مراجعه مرتب و به موقع به دندانپزشک برای بررسی شرایط پروتز و پیشگیری از این مشکلات بشدت توصیه میشود.
-
تمیزی و بهداشت پروتز
لازم به ذکر است شستن و تمیز نگه داشتن پروتزهای متحرک از نکات مهم نگهداری از پروتز دندان به حساب می آیند. پس از هر وعده غذایی می بایست پروتز از دهان خارج شود و به صورت کامل تمیز و شسته شود. برای جلوگیری از تجمع پلاک و باکتریها، از مسواک نرم برای شستن و تمیز کردن تمام قسمتهای پروتز استفاده کنید. شما می توانید با شستن پروتز خود با آب ولرم به حفظ کیفیت و پیشگیری از تغییر شکل و طولانی شدن عمر پروتز خود کمک کنید.

کلام آخر
رعایت نکات ذکرشده برای حفظ سلامت دهان و دندان و افزایش طول عمر و ماندگاری بالاتر پروتزها بسیار کاربردی و امری ضروری است. رعایت نکات بهداشتی، تمیز کردن به موقع پروتزها و مراجعه مرتب و مداوم به دندانپزشک خود از جمله کارهایی هستند که شما را از مشکلات احتمالی مانند عفونت یا پوسیدگی جلوگیری می کنند. اگر به دنبال دریافت بهترین مشاوره و درمان در زمینه پروتز دندان هستید، کلینیک لبخند با کادری مجرب و متخصص میتواند شما را به لبخندی سالم و زیبا همراهی کند. مراجعه به یک کلینیک متعهد و مجرب، همچون لبخند بدون شک قدمی کاربردی و مهم برای تضمین سلامتی دهان و دندان و زیبایی دندان های شما خواهد بود.



