همه ما از دندانهایمان برای جویدن غذا، صحبت کردن و لبخند زدن استفاده میکنیم و در کنار آن، دندانها نقش بسیار مهمی در زیبایی چهره دارند. به همین دلیل، مراقبت و توجه به سلامت دندانها از اهمیت ویژهای برخوردار است.
عدم رعایت بهداشت دهان و دندان میتواند باعث پوسیدگی دندان شود و با گسترش این پوسیدگی و نزدیک شدن آن به پالپ و ریشه، احتمال آسیب دیدن اعصاب دندان افزایش مییابد. این روند به تدریج باعث بروز علائمی میشود که نشاندهنده آسیب عصبی و به عصب رسیدن دندان است.
هر حفره، شکاف یا شیار که امکان نفوذ باکتری به پالپ و عفونی شدن آن را فراهم کند، میتواند باعث به عصب رسیدن دندان شود. برای درک بهتر این موضوع، لازم است با ساختار پالپ دندان آشنا شویم. پالپ، بافت زنده و همبند داخل دندان است که در مرکز دندان و زیر عاج قرار دارد و شامل عروق خونی، عصب و سایر بافتها میشود. وظایف پالپ شامل تشکیل و تغذیه عاج، محافظت از عصب و حفظ سلامت کلی دندان است.
در کلینیک دندانپزشکی لبخند، با تشخیص به موقع و درمان دقیق مشکلات عصبی دندان، سلامت و عملکرد دندانها حفظ شده و از آسیبهای جدیتر جلوگیری میشود.
شایعترین علائم به عصب رسیدن دندان
نشانههای به عصب رسیدن دندانهای جلویی (قدامی) مشابه دندانهای عقبی است و تفاوت اصلی بین این دو گروه در تعداد کانالهای ریشه است. همین تفاوت باعث میشود عصبکشی دندانهای جلویی معمولاً سادهتر و سریعتر انجام شود. در ادامه شایعترین علائم به عصب رسیدن دندان را بررسی میکنیم.
-
درد مداوم و مبهم
یکی از نخستین علائم آسیب عصبی دندان، درد مداوم یا گاهی مبهم در امتداد خط لثه است. این درد ابتدا خفیف است اما به مرور شدت آن افزایش مییابد. آسیب به عصب دندان ممکن است باعث درد هنگام جویدن، اعمال فشار یا حتی کوچکترین ضربه به دندان شود. درد ناشی از آسیب عصبی میتواند به شکلهای مختلفی ظاهر شود:
درد ضربانی دندان
دردی که با تغییر وضعیت بدن شدت آن تغییر میکند
درد شدید که مانع خوابیدن فرد میشود
درد خودبهخودی، مداوم یا متناوب
درد ناشی از محرکهای خاص مانند گرمی، سردی، فشار یا ضربه
درد دندانی که با مصرف مسکنها به طور کامل تسکین نمییابد
-
تورم لثه اطراف دندان
تورم یا التهاب لثه در اطراف یک دندان میتواند نشانه آسیب عصبی باشد. لثههای سالم معمولاً صورتی یا قرمز روشن هستند، در حالی که رنگ قرمز تیره میتواند نشاندهنده التهاب باشد. البته تورم لثه همیشه به معنای به عصب رسیدن دندان نیست و ممکن است دلایل دیگری نیز داشته باشد، اما در هر صورت نیاز به بررسی و درمان فوری دارد. تورم لثه ممکن است بدون درد باشد و فرد تنها با مشاهده یا احساس آن متوجه مشکل شود. طعم یا بوی ناخوشایند دهان نیز میتواند از علائم التهاب و عفونت باشد.
-
افزایش حساسیت دندان
افزایش حساسیت دندانها به گرمی و سردی مواد غذایی میتواند علامت آسیب عصبی باشد و اغلب با درد طولانیمدت و شدید همراه است.
-
تغییر رنگ دندان
مینای دندان سالم معمولاً زرد یا خاکستری روشن است. اگر عصب دندان آسیب دیده باشد، رنگ دندان ممکن است به خاکستری تیره، قهوهای روشن یا حتی سیاه تغییر کند.
-
بوی بد دهان و آبسه آپیکال حاد
نفوذ باکتریها به پالپ دندان باعث رشد و تکثیر آنها و در نهایت بروز عفونت میشود که با بوی بد دهان همراه است. این عفونت ممکن است به شکل ضایعات چرکی یا آبسه ظاهر شود که ابتدا شبیه جوش کوچک است و با گذر زمان بزرگتر میشود. برای رفع آبسه و عفونت، درمان تخصصی ضروری است.
با مشاهده هر یک از علائم فوق، بهتر است سریعاً به دندانپزشک مراجعه کنید تا اقدامات درمانی لازم آغاز شود و از پیشرفت آسیب عصبی دندان جلوگیری گردد.
فاصله پوسیدگی دندان تا به عصب رسیدن آن
زمانی که طول میکشد تا پوسیدگی دندان به عصب برسد، به عوامل متعددی مانند بهداشت دهان و دندان، رژیم غذایی، ژنتیک و ساختار و استحکام دندان بستگی دارد و میتواند در افراد مختلف متفاوت باشد. روند پیشرفت پوسیدگی به سمت آسیب عصبی همیشه خطی نیست و در برخی موارد، با مراقبتهای بهداشتی مناسب و روشهای پیشگیرانه، این روند کندتر میشود.
معاینات منظم دندانپزشکی و رعایت اصول بهداشت دهان و دندان، از جمله مسواک زدن دو بار در روز، استفاده روزانه از نخ دندان و محدود کردن مصرف غذاها و نوشیدنیهای قندی، نقش مهمی در جلوگیری از پوسیدگی و کاهش خطر رسیدن پوسیدگی به عصب دارند. پوسیدگی دندان معمولاً از سطح بیرونی مینای دندان آغاز میشود و پس از عبور از عاج، به لایههای درونی و پالپ دندان میرسد که میتواند باعث آسیب عصبی شود.
راهکار درمانی برای دندان به عصب رسیده
پس از تجربه درد دندان و احتمال آسیب عصبی، اولین گام مراجعه سریع به دندانپزشک است. دندانپزشک با انجام معاینات بالینی و رادیوگرافی، میزان و سطح آسیبدیدگی ریشهها را بررسی میکند تا برنامه درمانی دقیق مشخص شود.
در بیشتر موارد، عصبکشی دندان (روت کانال تراپی یا درمان ریشه) درمان قطعی برای تسکین درد و از بین بردن عفونت دندان به عصب رسیده است. در این روش، پس از تزریق بیحسی، پالپ دندان خارج شده و کانالهای ریشه به طور کامل پاکسازی و شستشو داده میشوند تا باکتریها و بافت آسیبدیده از بین بروند.
پس از پاکسازی، کانالها با استفاده از گوتا و سیلر پر میشوند. این مواد با بافت دندان سازگار هستند و در تصاویر رادیوگرافی قابل مشاهده میباشند. دقت و مهارت دندانپزشک در این مرحله بسیار حیاتی است، زیرا انجام نادرست درمان ریشه میتواند منجر به مشکلات بعدی شود.
معمولاً پس از رفع اثر بیحسی، مقداری درد طبیعی است و دندانپزشک داروهای مسکن برای کاهش آن تجویز میکند. پس از پرکردن ریشه، دندان معمولاً با پانسمان یا پرکردن موقت محافظت میشود و پرکردن دائمی در جلسه بعد انجام میشود.
برای ترمیم دندان پس از درمان ریشه، میتوان از دو نوع ماده استفاده کرد:
- آمالگام: فلزی و مقاوم، اما غیرهمرنگ دندان
- کامپوزیت: همرنگ دندان و مناسب برای دندانهای جلویی به دلیل زیبایی
در برخی موارد، برای جلوگیری از عفونت پس از درمان ریشه، تجویز آنتیبیوتیکهایی مانند آموکسیسیلین یا مترونیدازول ضروری است.
به طور خلاصه، مراحل درمان ریشه دندان به شرح زیر است:
- انجام رادیوگرافی برای تشخیص دقیق
- تزریق بیحسی در ناحیه مورد نظر
- قرار دادن رابردم برای ایزوله کردن دندان از بزاق
- باز کردن دندان و پاکسازی کانالها، تخلیه پالپ عفونی
- شستشوی کامل کانالها
- مهر و موم کردن کانال با گوتا و سیلر
- پانسمان یا ترمیم موقت دندان
- ترمیم دائمی با مواد ترمیمی مانند آمالگام یا کامپوزیت
این روند درمانی، در صورت انجام صحیح، دندان آسیبدیده را از درد و عفونت نجات داده و عملکرد و زیبایی آن را حفظ میکند.
کلام آخر
آسیب دیدن پالپ دندان و نفوذ باکتریها به کانال و ریشه، باعث بروز علائمی میشود که مهمترین آنها درد دندان است. مشاهده این علائم کافی است تا برای پیشگیری از عفونتهای جدی و حفظ دندان، سریعاً به دندانپزشک مراجعه کرده و روند درمان آغاز شود.
آشنایی با علائم به عصب رسیدن دندان، تشخیص زودهنگام و درمان به موقع با عصبکشی را ممکن میسازد و اهمیت بالایی دارد. در این مطلب با بررسی دلایل به عصب رسیدن دندان و روشهای پیشگیری از پوسیدگی، شما را با راهکارهای حفظ سلامت دندانها آشنا کردیم. با رعایت این نکات، میتوانید خطر آسیب عصبی دندانهای خود را به حداقل رسانده و سلامت و عملکرد دندانهایتان را حفظ کنید.
در کلینیک دندانپزشکی لبخند، با تشخیص به موقع و درمان تخصصی دندانها، سلامت و زیبایی لبخند بیماران به بهترین شکل حفظ میشود.
