یکی از اصلی ترین علل عدم مراجعه به دندان پزشک، ترس از دندانپزشکی در اطفال و بزرگسالان است که این عامل حتی سبب پیشرفت پوسیدگی و در نهایت آسیب های بیشتر خواهد بود؛ چرا که برای بعضی از افراد ترس رفتن به دندانپزشکی از دندان درد هم بیشتر است. در این بین ترس از کشیدن دندان بیشتر از سایر درمان های دندانپزشکی بحث برانگیز خواهد بود و اغلب استرس کشیدن دندان مانع از مراجعه برای درمان به موقع دندان میشود. در این مطلب از کلینیک دندانپزشکی لبخند به بررسی راه های غلبه بر ترس از دندانپزشکی و پاسخ به سوال پر تکرار “چطور بر ترس از دندانپزشکی غلبه کنیم؟” میپردازیم. با ما همراه باشید.
ترس از دندان پزشکی
اضطراب دندانی و فوبیای دندانی دو مورد روانشناختی و اما متمایز به مراقبت از دندان محسوب می شوند. اضطراب دندانی به شکل رایج و خفیف ترس از دندانپزشکی نمایان می شود، و بسیاری از افراد هنگام مراجعه به دندانپزشکی به دلیل عواملی مانند ترس از درد، ناآشنایی، یا تجربیات منفی گذشته احساس میکنند. اغلب منجر به ناراحتی و دلهره می شود، اما لزوماً افراد را از مراجعه به درمان دندانپزشکی در صورت لزوم باز نمی دارد.
در مقابل، فوبیای دندانی یک وضعیت بحرانی و تضعیفکنندهتر است که با ترس زیاد و غیرمنطقی از ملاقات و مراجعه به دندانپزشکی یا اقدامات لازم توسط دندانپزشک مسئله ساز میشود. کسانی که فوبیای دندان دارند ممکن است تمام تلاش خود را بکنند تا از مراقبت های دندانی خودداری کنند، حتی به بهای سلامت دهان و دندان خود.
غلبه بر ترس از دندانپزشکی روندی تدریجی محسوب می شود که می توان با کمک ها و برنامه هایی از طرف کلینیک دندان پزشکی و خود فرد انجام داد.
درنهایت اقدامت اساسی در راستای کنترل و مدیریت ترس از دندانپزشکی به دو بخش تقسیم میشوند:
- اقداماتی که فرد می بایست در راستای کاهش ترس و اضطراب انجام دهد.
- اقداماتی که یک کلینیک دندان پزشکی موظف است آن موارد را انجام دهد تا فر به آرامش برسد.
دلایل اضطراب در دندانپزشکی
این مشکل دلایل متعددی دارد که مهمترین آنها عبارتند از:
- ترس از درد
- تجربیات ناخوشایند گذشته
- سابقهی اختلال اضطراب منتشر یا فراگیر
- بیاعتمادی نسبت به دندانپزشک
- ترس از ابزارهای دندانپزشکی
- ترس از عوارض جانبی داروهای بیحسی
- ترس از بیاثر بودن داروهای بیحسی
چگونه ترس از دندانپزشکی را از بین ببریم و از دندانپزشکی نترسیم؟
کنترل استرس در دندانپزشکی دو مولفه مهم دارد؛ بخشی از فرآیند را پزشک انجام میدهد و بخشی را شما.
آنچه ما برای کنترل ترس از دندانپزشکی شما انجام میدهیم:
- ما در مطب با به کارگیری از روانشناسی رنگها دکوراسیون و محیطی آرامش بخش و دل انگیز طراحی و ایجاد کردهایم و تلاش میکنیم با موزیکی لایت و آرام بخش که حس فضایی جذاب و دوستانه را برای همراهان و مراجعان فراهم آوریم.
- ما تلاش کرده ایم با زمانبندی اصولی و دقیق، انتظار شما در لابی کلینیک به حداقل برسد، مگر در شرایطی که بیمار اورژانس داشته باشیم، در این شرایط هم تلاش می کنیم شما را تا حد امکان سر وقت مشخص شده به اتاق کار بفرستیم.
- تزریق بیحسی برای تمام مراجعین با سرنگهای بسیار ظریف، با تکنیک تزریق آهسته و با کمک استعمال ژل بیحسی موضعی انجام میشود. این اقدامات درد حین تزریق را به حداقل ممکن کاهش میدهد.
برای کنترل ترس از دندانپزشکی چه کار کنیم؟
یکی از مهمترین علل ترس در افراد این است که از روند درمان مطلع نیستند و یا از این دست تجربیات منفی در ذهن خود دارند. اما اضطراب دندانپزشکی به راحتی قابل کنترل است. دانش و آگاهی میتواند به کمکمان بیاید. برای غلبه بر اضطراب دندانپزشکی می توانید از چند راهکار ساده استفاده کنید که در زیر به بخشی از آن اشاره کرده ایم:
1- اولین مرحله کنترل استرس، دریافت اطلاعات کافی در مورد روند درمان است. سرچ کردن در مورد روند یک درمان مثل عصب کشی میتواند به کنترل اضطراب شما کمک کند. اما لازم است بدانید تشخیص و درمان در پزشکی هرگز اینترنتی ممکن نیست! حتما روند تشخیص درمان مشکل خود را به پزشکتان بسپارید. چرا که اطلاعاتی که شما از اینترنت کسب کردهاید ممکن است اولا کاملا نادرست باشد و ثانیا در مورد شما مصداق نداشته باشد.
بنابراین در این موضوع از دندانپزشکتان که به مهارت و دانش او اطمینان دارید بخواهید تا در مورد روند درمان به شما توضیح دهد و به سوالاتتان پاسخ دهد.
2- در مرحله دوم یک پزشک انتخاب کنید و به او اطمینان کنید! افرادی که مدام از یک مطب به مطب دیگر مراجعه میکنند و به دنبال پزشکان مختلف میگردند معمولا از نتیجه درمان نهایی هم رضایت ندارند.
- تجربیات کودکی خود را به یاد بیاورید و در مورد ترس آن موقع خود با پزشک صحبت کنید. اما بدانید آن زمان شما یک کودک ناتوان و کوچک بودید و ترس از دندان درد داشتید ولی الان فردی بالغ هستید که از پس کمی درد و اضطراب برمیآیید. علاوه بر آن، امروزه آنقدر محیطهای دندانپزشکی جذابتر شده و تکنیکهای جدیدتر و بدون درد شناخته شده که قطعا تجربه بهتری کسب خواهید کرد.
- تنفس شکمی بسیار آرام بخش است. کف دستانتان را روی شکم در ناحیه زیر ناف قرار دهید. در تنفس، هوا را مستقیما به پایینترین قسمت شکم وارد کنید. جوری که شکم مثل یک بادکنک باد کند. تلاش کنید این حرکت را زیر انگشتانتان احساس کنید. انجام این مانور با چشمان بسته بسیار موثرتر است.
- از تنفس آرام و شمرده بهره ببرید. مثلا با چهار شماره تنفس کنید، سه شماره نفس تان را نگه دارید و با چهار شماره دیگر بازدم کنید. تمرکز روی تنفس از موثرترین روشهای کنترل تنش است.
- وقتتان را طوری تنظیم کنید که به موقع به زمان ملاقات با پزشک برسید. در این صورت استرس ناشی از دیر رسیدن و پذیرش نشدن را نخواهید داشت و فرصت کافی برای آشنایی با محیط را خواهید داشت. بهتر است جلسه اول را فقط برای معاینه وقت بگیرید و در جلسات بعدی با آشنایی و آرامش بهتری وارد مطب شوید.
- موزیک آرامش بخش خود را به همراه داشته باشید. میتوانید با یک هندزفری با سیم باریک که در کار دندانپزشک اختلال ایجاد نکند در تمام طول درمان موزیک موردعلاقه تان را بشنوید. این طور زمان قطعا سریعتر میگذرد!
استفاده از دارو برای کنترل اضطراب در دندانپزشکی
اضطراب دندانپزشکی در اکثر موارد با یک جلسه ویزیت و گفتگو با پزشک قابل کنترل است. اما در مواردی که این ترس نیاز به مداخله بیشتر داشته باشد ممکن است پزشک از تجویز آرام بخشها شب قبل از کار یا صبح همان روز استفاده کند و در صورت تجویز پزشک داروهای آرام بخشتان را مصرف کنید. بعد از جلسه درمان هم در صورت صلاحدید پزشک مسکن بخورید تا درد نداشته باشید. قبل از جلسه درمان استراحت کافی کنید و تلاش کنید با آرامش کامل وارد محیط دندانپزشکی شوید.
کلام آخر
کلینیکهای دندانپزشکی امروزه تنها محلی برای درمان نیستند، بلکه با ارائه خدمات تخصصی در زمینه حفظ سلامت دهان و دندان و افزایش زیبایی لبخند، نقشی مهم در ارتقای کیفیت زندگی ایفا میکنند. با بهکارگیری نکات گفتهشده برای کاهش استرس دندانپزشکی، میتوانید تجربهای آرام و مطمئن در مراجعه بعدی خود به کلینیک لبخند داشته باشید؛ جایی که با بهرهگیری از تیمی مجرب و خدماتی جامع، آرامش و لبخندی زیبا را برای شما به ارمغان میآورد.
